Το ευρώ εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη. Τα τρία πρώτα χρόνια ήταν ένα άυλο νόμισμα, το οποίο χρησιμοποιούνταν μόνο για λογιστικούς σκοπούς, π.χ. στις ηλεκτρονικές πληρωμές. Τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ τέθηκαν σε κυκλοφορία μόλις την 1η Ιανουαρίου 2002 και αντικατέστησαν, βάσει καθορισμένων συντελεστών μετατροπής, τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα των εθνικών νομισμάτων, όπως το φράγκο Βελγίου και το μάρκο Γερμανίας.
Σήμερα, τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ έχουν ισχύ νόμιμου χρήματος σε 16 από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων υπερπόντιων διαμερισμάτων, εδαφών και νησιών τα οποία είτε αποτελούν μέρος κάποιας χώρας της ζώνης του ευρώ είτε συνδέονται με αυτή. Οι χώρες αυτές απαρτίζουν τη ζώνη του ευρώ. Το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος και η Πόλη του Βατικανού χρησιμοποιούν επίσης το ευρώ βάσει επίσημης συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η Ανδόρρα, το Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο χρησιμοποιούν επίσης το ευρώ αλλά χωρίς επίσημη συμφωνία.
| € | Νόμισμα |
|---|---|
| 1 | BEF 40,3399 (φράγκα Βελγίου) |
| 1 | DEM 1,95583 (μάρκα Γερμανίας) |
| 1 | IEP 0,787564 (λίρες Ιρλανδίας) |
| 1 | GRD 340,750 (δραχμές Ελλάδος) |
| 1 | ESP 166,386 (πεσέτες Ισπανίας) |
| 1 | FRF 6,55957 (φράγκα Γαλλίας) |
| 1 | ITL 1936,27 (λιρέτες Ιταλίας) |
| 1 | CYP 0,585274 (λίρες Κύπρου) |
| 1 | LUF 40,3399 (φράγκα Λουξεμβούργου) |
| 1 | MTL 0,429300 (λίρες Μάλτας) |
| 1 | NLG 2,20371 (φιορίνια Ολλανδίας) |
| 1 | ATS 13,7603 (σελίνια Αυστρίας) |
| 1 | PTE 200,482 (εσκούδος Πορτογαλίας) |
| 1 | SIT 239,640 (τόλαρ Σλοβενίας) |
| 1 | SKK 30,1260 (κορώνα Σλοβακίας) |
| 1 | FIM 5,94573 (μάρκα Φινλανδίας) |
Τα τραπεζογραμμάτια (και τα κέρματα) ευρώ κυκλοφορούν ευρέως στη ζώνη του ευρώ, κυρίως λόγω του τουρισμού, των επαγγελματικών ταξιδιών και της διενέργειας διασυνοριακών αγορών. Πριν από την εισαγωγή του ευρώ, τα εθνικά τραπεζογραμμάτια κινούνταν επίσης διασυνοριακά, όμως σε πολύ μικρότερο βαθμό, και στη συνέχεια έπρεπε να "επαναπατριστούν" στην κεντρική τράπεζα που τα είχε εκδώσει, μέσω κυρίως του συστήματος των εμπορικών τραπεζών. Με το ευρώ, αυτού του είδους οι επιστροφές δεν είναι πλέον απαραίτητες. Όμως, επειδή μεγάλες ποσότητες τραπεζογραμματίων ευρώ δεν παραμένουν στη χώρα στην οποία εκδόθηκαν αλλά μεταφέρονται και δαπανώνται σε άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ, οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να διανείμουν τα τραπεζογραμμάτια εκ νέου, προκειμένου να αποφύγουν έλλειψη τραπεζογραμματίων σε μια χώρα και πλεόνασμα σε μια άλλη. Αυτές οι μαζικές μεταφορές συντονίζονται κεντρικά και χρηματοδοτούνται από την ΕΚΤ.
Τα μετρητά αποτελούν μία από τις πολλές μορφές πληρωμής. Εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο παρά την ευρύτατη χρήση των καρτών, των άμεσων χρεώσεων και άλλων μορφών πληρωμής τις τελευταίες δεκαετίες.
Το Ευρωσύστημα τηρεί ουδέτερη στάση έναντι των διάφορων μέσων πληρωμής. Ωστόσο, η ομαλή και αποδοτική λειτουργία των συστημάτων πληρωμής απαιτεί έναν συνδυασμό μέσων με διαφορετικά χαρακτηριστικά και προτερήματα. Τα μετρητά είναι κατά πολύ το πιο διαδεδομένο μέσο πληρωμής μικρής αξίας στη ζώνη του ευρώ, όπου βρίσκονται σε κυκλοφορία 800 περίπου δισεκατομμύρια τραπεζογραμμάτια και κέρματα.
Ως μέσο πληρωμής, τα μετρητά έχουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά:
Το Απρίλιο του 2001, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε ότι μετά την αρχική μετάβαση στο ευρώ σε φυσική μορφή η παραγωγή των τραπεζογραμματίων ευρώ έπρεπε να γίνεται βάσει ενός κοινού αποκεντρωμένου αποθέματος. Συνεπώς, από το 2002 και μετά, κάθε εθνική κεντρική τράπεζα της ζώνης του ευρώ αναλαμβάνει ένα μερίδιο της συνολικής ετήσιας παραγωγής των τραπεζογραμματίων ευρώ, όσον αφορά ορισμένες ονομαστικές αξίες. Η τράπεζα αυτή αναλαμβάνει επίσης το κόστος παραγωγής του εν λόγω μεριδίου.
Το Σεπτέμβριο του 2002, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να δημιουργήσει το Στρατηγικό Απόθεμα του Ευρωσυστήματος. Το απόθεμα αυτό θα χρησιμοποιείται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δηλαδή όταν τα εφεδρικά αποθέματα του Ευρωσυστήματος σε τραπεζογραμμάτια ευρώ δεν επαρκούν για να καλύψουν τυχόν αιφνίδια αύξηση της ζήτησης τραπεζογραμματίων ή τυχόν απότομη διακοπή της προσφοράς.
Τα εφεδρικά και τα στρατηγικά αποθέματα εξασφαλίζουν ότι τυχόν αλλαγές της ζήτησης τραπεζογραμματίων μπορούν να αντιμετωπιστούν οποιαδήποτε στιγμή από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, ανεξάρτητα εάν η ζήτηση προέρχεται εντός ή εκτός της ζώνης του ευρώ. Τα εφεδρικά αποθέματα καλύπτουν τη ζήτηση για τραπεζογραμμάτια υπό φυσιολογικές συνθήκες, με σκοπό
Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το νομικό πλαίσιο, el.
Αρχή της σελίδαςΈχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες για τη δεύτερη σειρά τραπεζογραμματίων ευρώ. Τα τραπεζογραμμάτια αυτά θα περιλαμβάνουν χαρακτηριστικά ασφαλείας που θα εντοπίζονται εύκολα και θα παραχαράσσονται δύσκολα, όπως συμβαίνει με την τρέχουσα σειρά, αλλά θα είναι πιο προηγμένα ώστε να βρίσκονται ένα βήμα μπροστά από την τεχνολογία εκτύπωσης και αναπαραγωγής εικόνων που έχουν σήμερα στη διάθεσή τους οι παραχαράκτες.
Προβλέπεται ότι το πρώτο τραπεζογραμμάτιο της δεύτερης σειράς των τραπεζογραμματίων ευρώ θα εκδοθεί τα προσεχή έτη. Τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν σταδιακά και στο τέλος θα αντικαταστήσουν την τρέχουσα σειρά. Τα νέα τραπεζογραμμάτια θα εξακολουθήσουν να περιλαμβάνουν στο σχέδιό τους στοιχεία από τις "εποχές και τους ρυθμούς της Ευρώπης" και έτσι οι πολίτες θα μπορούν να τα αναγνωρίζουν εύκολα.
Αρχή της σελίδαςΑπό νομική άποψη, δικαίωμα έκδοσης τραπεζογραμματίων ευρώ έχουν τόσο η ΕΚΤ όσο και οι κεντρικές τράπεζες των χωρών της ζώνης του ευρώ. Στην πράξη, μόνο οι εθνικές κεντρικές τράπεζες εκδίδουν και αποσύρουν από την κυκλοφορία τα τραπεζογραμμάτια (και τα κέρματα) ευρώ. Η ΕΚΤ δεν διαθέτει ταμεία και δεν διενεργεί ταμειακές συναλλαγές. Όσον αφορά τα κέρματα ευρώ, οι νόμιμοι εκδότες είναι οι χώρες της ζώνης του ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντονίζει όλα τα θέματα που αφορούν τα κέρματα σε επίπεδο ζώνης ευρώ. Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Αρμοδιότητα της ΕΚΤ είναι η επίβλεψη των δραστηριοτήτων των εθνικών κεντρικών τραπεζών (ΕθνΚΤ) και η περαιτέρω εναρμόνιση των υπηρεσιών ταμειακών συναλλαγών εντός της ζώνης του ευρώ, ενώ οι ΕθνΚΤ είναι αρμόδιες για τη λειτουργία των συστημάτων διανομής χρήματος των χωρών τους. Οι ΕθνΚΤ θέτουν σε κυκλοφορία τραπεζογραμμάτια και κέρματα μέσω του τραπεζικού συστήματος και, σε μικρότερο βαθμό, του λιανικού εμπορίου. Η ΕΚΤ δεν μπορεί να εκτελέσει αυτές τις εργασίες, καθώς δεν διαθέτει αντίστοιχες τεχνικές υπηρεσίες (μονάδες διανομής, μονάδες επεξεργασίας τραπεζογραμματίων, θησαυροφυλάκια, κ.λπ.).
Αρχή της σελίδας
